أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
970
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
الدريد 8 مىگويد : آن « عبس » 9 نيز [ ناميده مىشود ] . پولس : جانشين [ نمام ] برگهاى 10 غار است . ابو حنيفه : ازآنرو نمام ناميده شده كه با انتشار بوى خويش ، خود را نشان مىدهد 11 . ديسقوريدس : ارفلس 12 همان « نمام » است ؛ نوع بستانى اين [ گياه ] وجود دارد كه در بويش [ بوى ] مرزنگوش احساس مىشود ؛ آن را مىخورند . آن « ارفلس » ناميده شده - و اين به معناى « خزنده » است - ازآنرو كه مىخزد و هنگامى كه با زمين تماس مىيابد ، در آن ريشه مىدواند . اما [ نمام ] غير بستانى نمىخزد و [ راست ] بالا مىرود ، ساقههاى نازك ، برگهايى همانند [ برگهاى ] سداب دارد و خوشبوست . ( 1 ) . Thymus glaber Mill . يا T . serpyllum Fries . ؛ سراپيون ، 397 ؛ ابو منصور ، 554 ؛ ابن سينا ، 454 ؛ ميمون ، 255 ؛ عيسى ، 2 181 . ( 2 ) . نك . شمارهء 124 ، يادداشت 7 . ( 3 ) . نسخهء الف : سسرم ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : سيسنبر ، قس . II , Vullers ، 367 . ( 4 ) . نعنع ، نك . شمارهء 1055 . قس . تئوفراست ، II ، 41 . ( 5 ) . سيسنبرون - ، ديوسكوريد ، III ، 39 . ( 6 ) . الالط ، I , Vullers ، 119 : الط - سيسنبر است ، ديوسكوريد ، III ، 39 : « برخى مردمان آن را « ارفلّس » [ ] مىنامند » . ( 7 ) . نسخهء الف : الق ، نيمه دوم واژهء پاك شده است ؛ در نسخهء فارسى حذف شده است ؛ مىتوان آن را القردامنى [ ] خواند ، قس . ديوسكوريد ، II ، 128 . ( 8 ) . نسخهء الف : اليديدى ، نسخهء پ : الدريدى . ( 9 ) . العبس ، قس . تاج العروس ، IV ، 183 . ( 10 ) . در پى آن ، واژه در زير لكه پنهان شده است . ( 11 ) . نمّام به عربى به معناى « سخنچين » است . ( 12 ) . در نسخهء الف غير از « ار » بقيه حروف در زير لكه پنهان شده ، بايد خواند ارفلس [ ] ، ديوسكوريد ، III ، 36 . 1060 . نملة 1 - مورچه [ مورچه ] به رومى مرمكس 2 [ ناميده مىشود ] . ( 1 ) . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . مرمكس - يونانى .